Gratis verzending in de Benelux vanaf € 50
NL
Mijn account

Blog

De Orthodoxe Weg: op reis naar God

Over De Orthodoxe Weg van metropoliet Kallistos van Diokleia

In de proloog van De Orthodoxe Weg vertelt Kallistos Ware over een monnik uit de vierde eeuw, Serapion, die op pelgrimstocht naar Rome ging. Daar hoorde hij van een kluizenares die altijd in één kleine kamer woonde en die nooit verliet. Hij ging naar haar toe en vroeg haar waarom zij daar zat. Zij antwoordde: ‘Ik zit hier niet, ik ben op reis.’

Met die woorden begint het boek. Een mens kan uiterlijk op dezelfde plaats blijven en toch een lange weg gaan: naar meer vertrouwen, naar een dieper gebed, naar God. Wat betekent het om die weg te gaan? En hoe helpt de orthodoxe traditie ons daarbij?

Een leraar die zelf op weg ging

Metropoliet Kallistos van Diokleia, ook bekend als Kallistos Ware (1934-2022), kende het zoeken naar het geloof uit eigen ervaring. Hij werd geboren als Timothy Ware, groeide op in de Anglicaanse Kerk en werd in 1958 opgenomen in de Orthodoxe Kerk. Vanaf 1966 doceerde hij oosters-christelijke studies aan de Universiteit van Oxford, en tegelijk diende hij als priester in de orthodoxe parochie van die stad.

Studie en zielzorg gingen bij hem samen, en dat hoort men in alles wat hij schreef. Hij legt moeilijke vragen van het geloof eenvoudig en zorgvuldig uit, met aandacht voor de mens die ermee leeft. Achter zijn woorden staat iemand die de kerkvaders las, de liturgie vierde en luisterde naar de vragen van de mensen om hem heen.

Geloof dat het leven raakt

De Orthodoxe Weg gaat langs de grote thema’s van het christelijk geloof: God als Mysterie, als Drie-eenheid en als Schepper, de menswording van Christus, de Heilige Geest, het gebed en de eeuwigheid.

Bij Ware worden die onderwerpen nooit alleen leer. Wat verandert er in onze omgang met anderen, wanneer wij belijden dat God liefde is? Hoe zien wij de schepping, wanneer wij haar als gave ontvangen? Wat betekent de menswording van Christus voor iemand die lijdt?

Ook de twijfel krijgt ruimte. Geloven betekent niet dat iedere onzekerheid verdwijnt. Het vraagt een vertrouwen dat kan groeien, soms door vragen en innerlijke strijd heen. Dat God onbegrijpelijk is, hoeft geen teken van afstand te zijn. Het mysterie kan ons juist uitnodigen tot verwondering en ontmoeting.

Het gebed loopt als een draad door het boek. Ware schrijft over aandacht, over stilte en over het Jezusgebed, maar hij verliest de naaste nooit uit het oog. Het geestelijk leven raakt ook de manier waarop wij luisteren, vergeven en voor elkaar zorgen.

Een boek om langzaam te lezen

Naast zijn eigen uitleg laat Ware anderen spreken: de Schrift, gebeden en hymnen van de Kerk, de vaders en heiligen van vele eeuwen. Zo ontmoet de lezer een geloof dat door vele generaties is geleefd en doorgegeven.

Wie de Orthodoxe Kerk pas leert kennen, vindt hier een eenvoudige ingang; een korte kennismaking staat ook in ons artikel Wat is orthodox christendom? Wie al lang in de Kerk leeft, kan in bekende woorden en gebeden iets nieuws horen.

Men hoeft dit boek niet snel te lezen. Een korte bladzijde kan genoeg zijn om bij stil te staan, nog eens te lezen of mee te nemen in het gebed. Zo gaat ook de lezer mee op de reis waarmee het boek begint.

Over het boek

De Orthodoxe Weg verscheen in 1979 in het Engels, als The Orthodox Way. Wij mochten het in het Nederlands uitgeven in de vertaling van Goedroen Derave-Debroey en Romain Verbeke, in een herziene uitgave van 216 bladzijden, en met Gods hulp is het nu ook gebonden verschenen. Van dezelfde schrijver verscheen bij ons ook De Kracht van de Naam, over het Jezusgebed.

De ikoon boven dit artikel is een Moeder Gods Hodegetria uit de dertiende eeuw, geschilderd in Egypte in de Byzantijnse traditie; zij bevindt zich nu in het Metropolitan Museum in New York. Hodegetria betekent ‘zij die de weg wijst’: met haar hand wijst de Moeder Gods naar haar Zoon, Die van Zichzelf zei: ‘Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven.’

Moge de Heer ieder die deze weg gaat, nabij zijn.

Boeken bij dit artikel

Verder lezen